Önce Türk hayvancılık sektörünü korumak sonra da deli dana paniği ile et ithalatına izin verilmezken, et fiyatlarının bu gidişle 50 TL'yi bulacağı yönündeki spekülasyonlar ve son dönemde at-eşek eti kullanımının artmasından sonra et ithalatı için düğmeye basıldı.
Türkiye uzun bir aradan sonra et ithalatına hazırlanıyor. Et fiyatlarının son 1 yıl içinde yüzde 50'ye yakın artışla 17 liralardan 26-27 liralara çıkmasının ardından et ithalatına izin verilmesi için düğmeye basıldı. İthalata izin verilmediği takdirde fiyatların 50 TL'ye kadar çıkma ihtimali, Tarım Bakanlığı'nın bu yöndeki direncini kırdı.
Tarım Bakanlığı'ndan üst düzey bir yetkili ithalata izin verilmesi ile ilgili çalışmanın devam ettiğini belirtirken "Son noktada canlı hayvan ithalatına mı izin vereceğimizi yoksa topyekün et ithalatını serbest bırakacağımızı kararlaştıracağız. Et fiyatlarının bu kadar artmasının nedeni arz yetersizliği ise bunun önüne geçilmesi gerekiyor" diye konuştu.
NEDEN İTHALAT YOK?
Tarım Bakanlığı Koruma ve Kontrol Genel Müdürlüğü'nde et ithalatı ile ilgili çalışmanın son noktaya getirildiği öğrenildi.
Dünya fiyatları ile karşılaştırıldığında Türkiye'de et çok pahalı bir gıda ürünü olarak dikkati çekiyor. AB'de ortalama 3 euro, ABD'de ise 4 dolar civarında olan 1 kilogram etin fiyatı Türkiye'de ortalama 12-13 dolar seviyesinde. Semt kasaplarında ise kaliteli etin kilogramı 18-19 dolar seviyesinden satılıyor.
Yani Türkiye dünya ortalamasının 3 katı pahalı fiyatla et yiyor. Hemen hemen tüm ürünlerde ithalata imkan verilirken et ithalatına izin verilmeyişinin altında yatan sebep ise geçmişte yaşanan deli dana hastalığı olarak gösteriliyor. Hem Türkiye'deki hayvan ırkını korumak hem de sektörü ayakta tutabilmek için Türkiye uzun süredir et ithalatına da canlı hayvan ithalatına da izin vermiyor. İthalat yasağı sadece çok büyük yatırımlarda uygulanmıyor ve besi çiftlikleri yüksek miktarda hayvan getirebiliyor. Örneğin geçen yıl Yüksek Planlama Kurulu kararı uyarınca canlı hayvan ithalatı yapılmış, 5 bin baş damızlık hayvan getirilmişti.
İTHALATA İZİN VERİLSİN BİRİNCİ GÜN ETİN KİLOSU 15 TL'YE İNER
ET ithalatına izin verilmesi sektör oyuncuları arasında farklı şekillerde yorumlanıyor. Kayseri Ticaret Borsası Başkanı Şaban Ünlü, devletin sadece canlı hayvan ithalatının önünü açması gerektiğini ancak karkas et ithalatına izin verilmemesi gerektiğini savunuyor. Canlı hayvan ithalatının Türkiye'deki hayvan ırkının ıslahına da katkı sağlayacağını belirtiyor.
Türkiye'nin en büyük gıda satınalmacılarından olan, günde 370 bin kişiye yemek çıkaran ve 3 bin ton et satın alan Sofra Grup'un CEO'su Yaşar Büyükçetin ise et ithalatına izin verildiği gün fiyatların anında yüzde 50 ineceğini savundu. Büyükçetin, "Baktığınız zaman Türkiye'de etin neden dünya fiyatları ortalamalarının üç-dört kat üzerinde satıldığının bir izahı yok. Sadece bizdeki hayvan veriminin dışarıya göre yüzde 20 daha az olduğu gerçeği var. Ancak bu bile tek başına et fiyatlarındaki bu korkunç farkı matematiksel olarak açıklayamaz. Et ithalatına izin verildiği günün ertesi et fiyatları en kötü ihtimalle yüzde 50 düşer. Zira bu artışın büyük bölümü balon ve spekülatiftir" dedi.
Et ithalatına tekelleşme aşamasındaki üreticilerin karşı çıktığını kaydeden Büyükçetin "Sonuçta kastettiğim firmalar benim de et satın aldığım firmalar.
Ancak bunu gönül rahatlığı ile söylüyorum ki ithalata mutlaka izin verilmesi lazım. Temel amaç halkın ucuz et temin etmesidir. 3-5 kişi mutlu olmayacak diye bu iznin çıkmamasına anlam veremem" diye konuştu. Büyükçetin, hükümetin Hal Yasası'nda yapmak istediği değişikliğin sebze meyve fiyatlarında önemli oranda düşüş getirebileceğine dikkat çekerken benzer bir düşüşün ithalata izin verilmesi halinde et fiyatlarında da yaşanacağını kaydetti